اصطلاحات مالی و بازار سرمایه

اصطلاحات مالی و بازار سرمایه

حرف الف:

اوراق مرابحه تشکیل سرمایه شرکت های تجاری- در این نوع از اوراق مرابحه، هدف تشکیل سرمایه، فعالیت تجاری مستمر است. بانی (شرکت تجاری) که نقش ناشر را نیز دارد، با انتشار و واگذاری اوراق مرابحه، وجوه نقدی مازاد افراد را جمع­ آوری کرده به وکالت از طرف آنان، کالاهای مورد نیاز دولت، سازمان­های دولتی، شرکت­های وابسته به دولت و بنگاه­های اقتصادی بخش خصوصی و مصرف کنندگان را از تولید کنندگان یا مراکز فروش به صورت نقد خریده، سپس با افزودن نرخ معینی به عنوان سود، به صورت نسیه به مصرف کنندگان نهایی می­فروشد .سود حاصل از عملیات خرید و فروش، پس از کسر درصدی به عنوان حق الوکاله ناشر (شرکت تجاری)، به صورت فصلی یا سالانه از طریق شرکت تأمین سرمایه بین صاحبان اوراق توزیع می شود.برای مثال، یک فروشگاه زنجیره­ای می تواند برای تشکیل یا تکمیل سرمایه تجاری خود، این اوراق را منتشر کند تا با تجهیز سرمایه به وکالت از طرف صاحبان اوراق به فعالیت تجاری بپردازد و در پایان هر سال مالی، سود به دست آمده از فعالیت تجاری را محاسبه نموده و بخشی از آن را به عنوان حق الوکاله و هزینه عملیات خودش بر می­دارد، بقیه را به عنوان سود سالانه بین صاحبان اوراق تقسیم میکند و با استفاده از اصل سرمایه به فعالیت ادامه میدهد.در این اوراق در هر مقطع زمانی، دارایی ناشر (شرکت تجاری)، ترکیبی از پول نقد، اجناس و مطالبات خواهد بود که صاحبان اوراق به صورت مشاع مالک آنها هستند و می­توانند در وقت نیاز به دیگری واگذار کنند، قیمت خرید و فروش اوراق مرابحه به تناسب نرخ سود پرداختی ناشر به صاحبان اوراق و بازده سایر ابزارهای مالی مشابه، تعیین میشود و ممکن است که از قیمت اسمی کمتر یا بیشتر باشد. اوراق مرابحه نوع سوم، ماهیت اوراق سهام شرکت­ها را دارد و می­ تواند بدون سررسید معین منتشر شود، همان طور که می توان ابتدا آن را به صورت سررسید، اما قابل تبدیل به اوراق سهام طراحی کرد.

اثر وال-مارتی (Wal-Mart Effect)  - - به ثاثیر اقتصادی ملموسی گویند که کسب و کارهای کوچک پس از افتتاح شرکت های بزرگ در منطقه خود احساس میکنند. این تاثیر با ورشکست نمودن و حذف کسب و کارهای کوچکتر در منطقه باعث رشد و شکوفایی خود میشود. به همین دلیل بسیاری از کسب و کارهای کوچک با افتتاح شرکت های بزرگ در منطقه مخالفت میکنند. تاثیر وال مارتی به خودی خود بد نیستف چراکه باعث سرپوش گذاشتن بر روی تورم و افزایش کارایی کارمندان خواهد شد. شرکت های زنجیره ای همانطور که باعث کاهش قیمت اجناس شده باعث کاهش دستمزد ها نیز می­شوند.

اجناس مستثنی از مالیات بر ارزش افزوده- به آن دسته از اجناسی گویند که در برخی از کشورها مستثنی از مالیات بر ارزش افزوده می باشند. برای مثال در برخی کشورها واردات و منابع حاصل از فروش اجناس ضروری مانند مواد غذایی و دارو شامل مالیات نمی ­باشد. در بسیاری از مواقع دولت ها نیز بر اجناس فروخته شده توسط خیریه ها مالیات اعمال نمیکنند. در بسیاری از مواقع دیگر نرخ مالیاتی اجناس ضروری فقط کاهش یافته و صفر نمی­ شود. برای مثال در کشور انگلستان نرخ مالیات بر ارزش افزوده اکثر اجناس 5/17% بوده که این نرخ برای برخی مایحتاج ضروری 5% است.

اختیار خرید یا Call option - - قراردادی است که طی آن خریدار حق خرید دارایی مشخصی را (مبلغ مشخصی و معینی سهام، اوراق و ...) در قیمتی خاص و تا قبل از زمان سررسید دارد. شایان ذکر است که خریدار این قرارداد این حق را برای خود محفوظ داشته ولی برای خرید اجباری ندارد. در این قرارداد خریدار تنها زمانی سود می کند که قیمت دارایی تا سررسید و یا قبل از آن بیشتر از قیمت قرارداد باشد و تنها در آن زمان است که خریدار تصمیم به خرید دارایی می گیرد. در این قرارداد چنانچه خریدار تصمیم به اجرای قرارداد گیرد فروشنده ملزم به اجرای قرارداد و فروش دارایی است. سرمایه نامه قرارداد خرید را بشرح ذیل توضیح میدهد:

فرض کنید سرمایه گذاری قصد عقد قرارداد اختیار خرید برای سهام شرکت x را دارد. چنانچه قیمت فعلی سهم 100 واحد پولی باشد و سرمایه گذار باور داشته باشد تا قبل از سررسید قرارداد قیمت به بیش از قیمت قرارداد تجاوز خواهد نمود بعنوان خریدار قرارداد را عقد مینماید. برای مثال اگر قیمت فعلی سهم 100 تومان و قیمت قرارداد 120 تومان و سررسید آن 31 تیر ماه باشد، و قبل از 31 تیر ماه قیمت به 150 تومان برسد، خریدار از حق قانونی خود در قرارداد استفاده کرده  و سهم را با قیمت 120 تومان (قیمت تعیین شده در قرارداد) خریداری میکند. بنابراین وی در این قرارداد 30 تومان سود حاصل کرده است. حال چنانچه در سررسید قرارداد (31 تیر) قیمت سهم هنوز از 120 تومان تجاوز نکرده باشد، خریدار نه تنها با استفاده از حق قانونی خود برای خرید سود نمیکند بلکه متضرر هم خواهد بود (برای مثال چنانچه سهم 110 تومان باشد، خریدار در صورت اعمال قرارداد باید آن را 120 تومان خریده و 10 تومان ضرر کند). بدین ترتیب خریدار از حق خود استفاده نکرده و قرارداد بدون اجرا در سررسید باطل خواهد شد.

ارزش ذاتی یا Intrinsic value - ارزش ذاتی به ارزش واقعی شرکت یا دارایی بر اساس لحاظ تمامی ابعاد کسب و کاری از جمله صورت های مالی، پتانسل رشد شرکت و لحاظ دارایی های مشهود و نا مشهود گویند. ارزش ذاتی لزوما مساوی با ارزش بازار نیست و به همین دلیل سرمایه گذاران بنیادی با استفاده از تفاوت در قیمت ذاتی و قیمت بازار اقدام به خرید یا فروش دارایی یا سهام می نمایند. سرمایه گذاران ارزشی با استفاده از تحلیل های مختلف بنیادی اقدام به محاسبه ارزش ذاتی سهم نموده و در صورتیکه ارزش ذاتی سهم بیش از قیمت بازار آن محاسبه شود اقدام به خرید سهم می نمایند.

انبارسازی (Warehousing)  -  به روش یا پروسه ای گویند که در این روش شرکت ها بطور تدریجی سهام شرکت خاصی را خریداری کرده و در دراز مدت سهام خود را انباشته و می افزایند. این روش یکی از روشهای متداول برای تصاحب شرکت ها است.

اولویت یا درجه اعتباری زد (Z-trenche) - در طبقه بندی ریسکی در راستای بازفروش تسهیلات مسکن (Collateralized debt obligation)، اولویت زد پایین ترین طبقه در بازفروش این تسهیلات نام دارد. پایین ترین طبقه بدین معناست که دارندگان اوراق قرضه هیچ پولی بابت اصل یا کوپن اوراق قرضه خود دریافت نمی کنند مگر آنکه دارندگان اوراق در طبقات بالاتر تمامی منافع خود از اوراق را (اصل یا کوپن اوراق) دریافت کرده باشند. به عبارتی دارندگان این دسته از اوراق در پایین ترین اولویت در بازپرداخت منافع قرار دارند. اولویت زد همانند اوراق بدون کوپن (Zero-coupon bond) می­باشند. در مواقعی که سود کوپن آنها بدلیل عدم پرداخت سود در اولویت بالاتر پرداخت نمیشوند کوپن ها با احتساب سود در سررسید پرداخت میگردد، یعنی در اکثر مواقع فقط در سررسید اصل و سود آن را دریافت می­نمایند.

اوراق قرضه یانکی (Yankee Bonds)  - به آن دسته از اوراق قرضه ای گویند که توسط بانک های خارج از ایالات متحده انتشار یافته و در داخل آمریکا بفروش میرسند. مبنای ارزی این دسته از اوراق نیز دلار آمریکا میباشد. کشورهای خارجی معمولا در زمانی دست به انتشار این اوراق میزنند که نرخ بهره در امریکا پایین بوده و در نتیجه می­توانند با احتساب پرداخت سود کمتری در طول عمر اوراق  اوراق را منتشر و به فروش برسانند.

 

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به انجمن مدیران مالی می‌باشد.